Kaki travel ke Jepun mesti tersenyum lebar apabila baca berita ini. Sejak kebelakangan ini duit ringgit nampak kukuh bila ditukar kepada Yen Jepun. Jika tahun lepas mereka perlukan sekitar RM30 untuk ditukarkan dengan 1000 Yen, kini RM25 pun sudah mencukupi!
Situasi ini menimbulkan satu persoalan, apa sebenarnya yang telah berlaku kepada Yen?
Jawapannya mudah tetapi sangat teknikal. Matawang Yen Jepun sedang melemah dengan ketara, dan kejatuhan ini berlaku walaupun Bank of Japan (BOJ) telah menaikkan kadar faedah ke paras tertinggi dalam hampir tiga dekad.
Yen Lemah Walaupun Kadar Faedah Naik
Secara teori, apabila sesebuah bank pusat menaikkan kadar faedah, mata wang negara tersebut sepatutnya mengukuh. Namun, kes Jepun berbeza. Walaupun BOJ telah mula menaikkan kadar faedah selepas bertahun-tahun mengekalkannya hampir sifar, paras kadar faedah Jepun masih jauh lebih rendah berbanding negara lain.
Walaupun Jepun telah menaikkan kadar faedah ke sekitar sifar, ia masih jauh lebih rendah berbanding Amerika Syarikat (sekitar 5.25–5.50%), United Kingdom (3.75%) dan Malaysia (3.00%), menyebabkan Yen terus berada di bawah tekanan.
Akibatnya, pelabur global tidak melihat Yen sebagai mata wang yang menarik untuk disimpan.
Peranan Perbezaan Kadar Faedah
Dalam pasaran kewangan global, duit sentiasa “bergerak” ke tempat yang menawarkan pulangan lebih baik. Apabila kadar faedah di Jepun lebih rendah berbanding negara lain, pelabur cenderung menjual Yen dan menukar kepada mata wang yang memberi pulangan lebih tinggi, termasuk dolar AS dan mata wang Asia.
Fenomena ini dikenali sebagai kesan perbezaan kadar faedah dan menyebabkan permintaan terhadap Yen berkurang dan seterusnya menekan nilai Yen berbanding mata wang lain.
Dalam erti kata lain, bukan Ringgit yang tiba-tiba menjadi terlalu kuat, tetapi Yen yang kehilangan nilai dengan lebih pantas.
Kenapa Kenaikan Kadar BOJ Tak Cukup Kuat?
Walaupun kenaikan kadar BOJ adalah yang tertinggi dalam hampir 30 tahun, ia masih dianggap sangat berhati-hati. Jepun terikat dengan beberapa kekangan seperti hutang kerajaan yang tinggi dan ekonomi domestik yang sensitif kepada kadar faedah.
Disebabkan itu, BOJ tidak boleh menaikkan kadar secara agresif seperti bank pusat lain. Pasaran pula melihat langkah ini sebagai simbolik, bukan perubahan besar yang mampu menyokong Yen dalam jangka pendek.
Apa Maknanya Kepada Rakyat Malaysia?
Bagi rakyat Malaysia, nilai mata wang Yen yang lemah membawa kesan yang positif seperi perbelanjaan perjalanan ke Jepun menjadi lebih murah dan barangan dan produk Jepun lebih mampu milik.
Adakah harga kereta recond atau helmet limited Arai dari Jepun akan lebih murah disebabkan faktor ini?
Namun, bagi Jepun sendiri, Yen yang lemah meningkatkan kos import dan tekanan inflasi, sekaligus meletakkan BOJ dalam dilema dasar yang berpanjangan.
Fenomena ini mencerminkan kelemahan struktur Yen Jepun, yang masih dibayangi perbezaan kadar faedah global walaupun BOJ telah mula menaikkan kadar buat pertama kali dalam tempoh hampir tiga dekad.
Selagi kadar faedah Jepun kekal rendah berbanding negara lain, Yen dijangka terus berada di bawah tekanan, dan situasi “Yen murah” ini mungkin berlarutan lebih lama daripada jangkaan ramai.
