Harga diesel tanpa subsidi di Semenanjung Malaysia naik lagi 35 sen seliter, daripada RM4.92 kepada RM5.27 seliter bagi tempoh 17 hingga 23 September 2026.
Harga baharu ini diumumkan Kementerian Kewangan semalam dan mula berkuat kuasa hari ini. Pelarasan dibuat berdasarkan formula Automatic Pricing Mechanism (APM) yang mengambil kira pergerakan harga produk petroleum di pasaran global.
Kenapa Harga Diesel Naik Lagi?
Puncanya berkait rapat dengan harga petroleum global dan risiko gangguan bekalan.
Konflik Asia Barat yang semakin memuncak meningkatkan kebimbangan terhadap bekalan petroleum dunia. Serangan terhadap kapal berhampiran Selat Hormuz serta serangan terhadap infrastruktur tenaga Arab Saudi menyebabkan trafik kapal melalui laluan penting itu merosot ke paras satu angka.
Apabila risiko gangguan bekalan meningkat, harga minyak dan produk petroleum global turut mendapat tekanan. Kos penghantaran dan risiko mendapatkan bekalan juga meningkat.
Tekanan tersebut kemudiannya masuk ke dalam pengiraan APM Malaysia. Apabila harga produk petroleum global meningkat sepanjang tempoh pengiraan, harga diesel tanpa subsidi turut diselaraskan lebih tinggi.
Malah, pada minggu sebelumnya diesel tanpa subsidi sudah naik 25 sen kepada RM4.92, selepas harga minyak mentah global meningkat susulan risiko gangguan bekalan melalui Selat Hormuz.
Jadi kenaikan kali ini bukan berlaku secara tiba tiba. Ia merupakan kesinambungan tekanan harga petroleum global yang berlaku sejak awal September.
Diesel Naik 60 Sen Dalam Dua Minggu
Pergerakan harga diesel tanpa subsidi kini semakin ketara.
Pada 3 hingga 9 September, diesel berada pada RM4.67 seliter. Ia kemudian naik kepada RM4.92 sebelum melonjak lagi kepada RM5.27 seliter.
Ini bermakna harga diesel tanpa subsidi telah meningkat 60 sen atau kira kira 12.8% dalam tempoh dua minggu.
Namun, harga RM5.27 itu ialah harga tanpa subsidi.
Penerima BUDI Diesel yang layak masih membayar RM2.10 seliter, manakala kerajaan menanggung subsidi bagi penggunaan yang layak.
Kenapa Kenaikan Diesel Patut Dirisaukan?
Sebab diesel menggerakkan sebahagian besar rantaian bekalan.
Lori membawa makanan dari ladang ke pusat pengumpulan. Lori kemudian membawa barangan ke gudang, pasar raya dan kedai.
Jentera pertanian menggunakan diesel. Bot nelayan menggunakan diesel. Mesin dan kenderaan berat dalam sektor pembinaan serta industri juga bergantung kepada bahan api ini.
Malah kerajaan sendiri sebelum ini mengakui bahawa kos bahan api mempunyai kaitan dengan kos pengangkutan dan rantaian bekalan makanan.
Jadi apabila kos diesel meningkat, pengusaha mempunyai dua pilihan: serap kenaikan kos atau pindahkan kos kepada pelanggan.
Petani, Lori Dan Makanan Turut Terlibat
Kesan paling mudah dilihat ialah pengangkutan.
Sayur, ayam, ikan, buah buahan dan barangan keperluan perlu bergerak dari lokasi pengeluaran kepada pengguna.
Apabila kos diesel lori meningkat, kos setiap perjalanan juga meningkat.
Sebagai contoh, jika sebuah lori menggunakan 300 liter diesel sebulan dan harga meningkat 35 sen seliter, tambahan kos bahan api ialah kira kira RM105 sebulan.
Jika penggunaan mencecah 1,000 liter, tambahan kos menjadi RM350 sebulan.
Dan itu baru satu kenderaan.
Bagi syarikat yang mempunyai puluhan atau ratusan lori, kenaikan kecil pada setiap liter boleh menjadi kos operasi yang jauh lebih besar.
Chain Reaction Ini Yang Perlu Ditakuti
Inilah perkara yang sering terlepas daripada perhatian.
Minyak naik → kos diesel naik → kos pengangkutan naik → kos operasi perniagaan naik → harga barang berpotensi naik.
Jika tekanan berterusan, kesannya boleh merebak daripada sektor tenaga kepada inflasi dan kuasa beli pengguna.
Namun, kenaikan diesel tidak bermaksud semua harga barang akan naik secara automatik. Besarnya kesan bergantung kepada penggunaan bahan api setiap perniagaan dan sama ada pengusaha memilih untuk menyerap atau memindahkan kos tersebut.
Sebab itu kenaikan 35 sen minggu ini tidak wajar dilihat sebagai angka kecil semata mata.
Risiko Belum Berakhir
Harga diesel tanpa subsidi ditentukan secara berkala melalui formula APM. Selagi harga produk petroleum global kekal tinggi, harga diesel boleh berubah lagi pada minggu berikutnya.
Selagi konflik Asia Barat belum reda, risiko terhadap aliran petroleum melalui Selat Hormuz juga masih wujud.
Bagi pengguna, peniaga, pengangkut, petani dan nelayan, perkara paling penting sekarang bukan hanya melihat berapa harga diesel hari ini.
Tetapi melihat berapa jauh kenaikan kos bahan api ini akan meresap ke seluruh ekonomi Malaysia.
Kerana apabila diesel naik, yang bergerak bukan hanya lori.
Seluruh rantaian harga boleh ikut bergerak.
