Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim menyuarakan kebimbangan terhadap pembangunan kemudahan ketenteraan Filipina di Pulau Balabac, yang terletak berhampiran Sabah dan mendapat sokongan melalui kerjasama pertahanan dengan Amerika Syarikat (AS).
Anwar berkata Malaysia perlu memperkukuh keupayaan pertahanan negara susulan persekitaran keselamatan serantau yang semakin kompleks, khususnya ketika persaingan antara AS dan China semakin meningkat.
Balabac Jadi Lokasi Strategik
Pulau Balabac di selatan Palawan kini menjadi antara lokasi strategik Filipina selepas kemudahan pertahanan di kawasan tersebut dinaik taraf, termasuk pembinaan landasan udara sepanjang kira-kira 3 kilometer.
Balabac merupakan salah satu daripada lokasi Filipina yang dilindungi di bawah Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA) dengan AS. Perjanjian itu memberikan pasukan AS akses ke lokasi tertentu di Filipina serta membolehkan Washington menyokong pembangunan infrastruktur pertahanan.
Kedudukan Balabac turut menjadi perhatian Malaysia kerana pulau tersebut terletak berhampiran kawasan Sabah.
Pertikaian Sabah Jadi Faktor
Isu ini lebih sensitif berikutan tuntutan Filipina terhadap Sabah yang masih berlarutan.
Sabah menyertai Malaysia ketika pembentukan Persekutuan Malaysia pada 1963, namun tuntutan tersebut masih dikekalkan oleh Filipina.
Pertikaian berkenaan pernah mencetuskan ketegangan pada 2013 apabila kumpulan bersenjata yang mendakwa mewakili Kesultanan Sulu menceroboh timur Sabah.
Walaupun Malaysia dan Filipina secara keseluruhannya mengekalkan hubungan dua hala yang baik, perkembangan ketenteraan berhampiran Sabah berpotensi meningkatkan kebimbangan keselamatan Kuala Lumpur.
AS Perkukuh Kehadiran Ketenteraan
Kehadiran AS di Balabac turut menjadi perhatian apabila pasukan AS, Filipina dan Australia menjalankan latihan ketenteraan di kawasan tersebut pada Mei.
Latihan berkenaan melibatkan simulasi penguasaan lapangan terbang, manakala Tentera Darat AS turut mengerahkan sistem roket HIMARS dan menjalankan latihan tembakan terhadap sasaran maritim.
Washington dan Manila menyifatkan kerjasama EDCA sebagai usaha meningkatkan latihan, kebolehoperasian dan keupayaan pertahanan bersama.
Malaysia Perlu Perkukuh Pertahanan
Perkembangan di Balabac berlaku ketika ketegangan geopolitik di Asia Pasifik semakin meningkat, khususnya melibatkan persaingan AS dan China di Laut China Selatan.
Malaysia tidak mempunyai keupayaan untuk menandingi skala pembangunan kemudahan ketenteraan tersebut, namun kerajaan dilihat semakin memberi perhatian kepada pengukuhan pertahanan asas negara.
Dalam masa sama, Malaysia dan Filipina masih meneruskan kerjasama dalam aspek keselamatan dan ekonomi.
INTRADAY.MY Outlook
Pembangunan ketenteraan di Balabac bakal menjadi perhatian Malaysia kerana kedudukannya yang hampir dengan Sabah serta penglibatan AS melalui EDCA.
Perkembangan ini tidak semestinya menandakan peningkatan konflik antara Malaysia dan Filipina, namun perubahan keseimbangan ketenteraan di sekitar Sabah dan Laut China Selatan berpotensi memberi kesan kepada strategi pertahanan Malaysia.
