Amerika Syarikat (AS) dan Iran dilaporkan mencapai kemajuan positif dalam rundingan yang berlangsung di Switzerland pada hari Isnin, dengan kedua-dua pihak menyasarkan satu perjanjian muktamad dapat dimeterai dalam tempoh 60 hari akan datang.
Menurut kenyataan bersama yang dikeluarkan oleh Qatar dan Pakistan selaku negara pengantara, rundingan yang dikenali sebagai Sidang Kemuncak Tasik Lucerne berlangsung dalam suasana konstruktif dan berjaya mencapai beberapa perkembangan penting.
Antara pencapaian utama ialah persetujuan untuk menubuhkan mekanisme rundingan teknikal serta struktur pemantauan politik bagi mengawasi proses damai yang sedang berlangsung.
Sebagai sebahagian daripada persetujuan tersebut, sebuah Jawatankuasa Peringkat Tinggi akan ditubuhkan bagi menyelaras rundingan melibatkan isu nuklear, sekatan ekonomi dan penyelesaian pertikaian.
Ketua perunding daripada kedua-dua pihak akan melaporkan perkembangan secara berkala kepada jawatankuasa tersebut.
Fokus Rundingan Beralih Kepada Isu Nuklear, Sekatan Ekonomi dan Kestabilan Serantau
AS dan Iran turut bersetuju mewujudkan mekanisme dekonflik melibatkan Lubnan bagi membantu menghentikan sepenuhnya permusuhan ketenteraan di negara itu. Mekanisme tersebut dijangka menjadi ujian awal terhadap keberkesanan perjanjian yang sedang dirundingkan.
Menteri Luar Iran, Abbas Araghchi, menyifatkan rundingan tersebut sebagai satu kemajuan besar.
Beliau mendakwa Iran berjaya memperoleh beberapa konsesi penting termasuk kelonggaran terhadap eksport minyak dan petrokimia, penarikan sebahagian sekatan ke atas pelabuhan negara itu, pembebasan aset yang dibekukan serta pelaksanaan pelan pembangunan semula ekonomi.
Delegasi AS pula diketuai oleh Naib Presiden JD Vance yang menegaskan bahawa perbincangan masih berlangsung dan laporan bahawa Iran meninggalkan rundingan adalah tidak tepat.
Menurut beliau, kedua-dua pihak sedang membincangkan semua elemen utama berkaitan program nuklear Iran serta langkah-langkah bagi memastikan kestabilan serantau.
Antara fokus utama rundingan ialah usaha memastikan Selat Hormuz kekal terbuka kepada perdagangan antarabangsa. Di bawah memorandum persefahaman yang dicapai, kedua-dua pihak bersetuju untuk mengekalkan laluan strategik itu terbuka tanpa sebarang sekatan sekurang-kurangnya selama 60 hari.
Bagaimanapun, rundingan masih berlangsung dalam suasana yang tegang. Kor Pengawal Revolusi Iran sebelum ini mengancam untuk menutup Selat Hormuz susulan konflik yang berterusan di Lubnan.
Ancaman tersebut menimbulkan kebimbangan pasaran global memandangkan hampir satu perlima bekalan minyak dunia melalui laluan berkenaan.
Presiden AS, Donald Trump, turut meningkatkan tekanan apabila memberi amaran bahawa Iran perlu menghentikan sokongan terhadap Hizbullah di Lubnan atau berdepan tindakan ketenteraan yang lebih agresif.
Walaupun begitu, pentadbiran AS masih menegaskan bahawa objektif utama mereka adalah mencapai penyelesaian diplomatik dan membuka lembaran baharu dalam hubungan dengan Iran.
Dalam masa yang sama, AS terus memberi tumpuan kepada isu program nuklear Iran dengan matlamat untuk mengehadkan keupayaan Tehran membangunkan semula program pengayaan uranium pada masa hadapan.
Perbincangan teknikal dijangka diteruskan sepanjang minggu di pusat peranginan Bürgenstock, Switzerland, ketika kedua-dua pihak berusaha mencapai perjanjian damai yang lebih menyeluruh dalam tempoh 60 hari akan datang.
Bagi pasaran kewangan, sebarang kemajuan dalam rundingan AS-Iran berpotensi mengurangkan premium risiko geopolitik, menstabilkan pasaran minyak global serta mempengaruhi hala tuju harga emas dan dolar AS dalam tempoh terdekat.
