Pasaran saham Amerika Syarikat dan Eropah kini mencatatkan rekod paras tertinggi baharu berikutan lonjakan pelaburan dalam sektor kecerdasan buatan (AI). Walau bagaimanapun, ahli ekonomi di Bank Pusat Eropah (ECB) mengeluarkan amaran bahawa pasaran berkemungkinan besar berhadapan dengan pembetulan harga yang mendadak berdasarkan pola sejarah revolusi teknologi.
Analisis ECB menggariskan dua faktor utama yang boleh mencetuskan kejatuhan, sama ada disebabkan oleh penilaian melampau oleh pelabur yang terlalu optimistik, atau peningkatan tuntutan premium risiko oleh pelabur apabila ketidaktentuan penggunaan teknologi AI mula merebak ke dalam ekonomi meluas. Senario ini dilihat mempunyai persamaan dengan peristiwa gelembung kereta api abad ke-19, ledakan elektrik 1920-an, dan krisis dot-com 1990-an.
Kajian tersebut menekankan bahawa pembetulan pasaran saham tetap boleh berlaku walaupun kapasiti AI untuk memacu keuntungan korporat dan mengubah ekonomi global adalah benar. Peningkatan ketidaktentuan terhadap kejayaan transisi teknologi berkenaan dijangka menolak turun penilaian ekuiti sebelum pasaran berupaya pulih semula.
Pelabur runcit di Eropah didapati berhadapan risiko pendedahan yang tinggi tanpa disedari berikutan pegangan besar saham-saham gergasi teknologi “Magnificent 7” dalam dana indeks global dan portfolio pencen mereka. Kejatuhan mendadak dalam sektor ini dikhuatiri boleh mencetuskan kesan berantai melalui struktur dana pelaburan yang mengancam kestabilan kewangan zon Eropah.
ECB turut memberi amaran bahawa keadaan semasa adalah lebih mencabar berbanding era gelembung dot-com kerana pembuat dasar kini mempunyai ruang yang sangat terhad untuk memotong kadar faedah atau melaksanakan rangsangan fiskal bagi menampung kejatuhan pasaran sekiranya krisis berlaku.
