Roti canai, mi, roti, kek, biskut dan pelbagai jenis makanan bergoreng mempunyai satu persamaan iaitu menggunakan tepung gandum.
Gandum sudah menjadi sebahagian daripada diet harian rakyat Malaysia. Namun di sebalik permintaan yang tinggi, hampir semua gandum yang digunakan negara sebenarnya datang dari luar.
Data Jabatan Pertanian Amerika Syarikat (USDA) menunjukkan Malaysia bergantung sepenuhnya kepada import bagi memenuhi permintaan gandum domestik. Bagi tahun pemasaran 2025/26, import gandum dianggarkan sekitar 2.04 juta tan metrik, meningkat daripada kira-kira 1.96 juta tan pada tahun sebelumnya.
Persoalannya, kalau rakyat Malaysia makan begitu banyak tepung, kenapa kita tidak tanam gandum sendiri?
Cuaca Malaysia Jadi Halangan Utama
Jawapannya banyak berkait dengan geografi dan iklim. Gandum merupakan tanaman yang lebih sesuai dengan kawasan beriklim sederhana dan keadaan yang relatif kering pada peringkat tertentu pertumbuhannya. Sebab itu pengeluaran gandum dunia banyak tertumpu di negara seperti China, India, Rusia, Amerika Syarikat, Kanada dan Australia.
Malaysia pula mempunyai iklim tropika dengan suhu tinggi, kelembapan tinggi dan hujan yang banyak sepanjang tahun.
Malaysia akhirnya memilih jalan yang lebih ekonomik dengan mengimport bijirin gandum dalam jumlah besar sebelum ia diproses oleh industri pengilangan tempatan menjadi tepung seperti Malayan Flour Mills Berhad (MFM) dan FFM Berhad.
Kita Tak Tanam, Tapi Kita Banyak Makan
Kebergantungan kepada gandum mungkin kurang mendapat perhatian berbanding beras kerana beras sering dikaitkan secara langsung dengan isu keterjaminan makanan.
Namun penggunaan gandum Malaysia sebenarnya besar. USDA menganggarkan penggunaan gandum bagi makanan, benih dan industri mencecah sekitar 1.85 juta tan bagi 2025/26. Penggunaan gandum di kawasan bandar pula dianggarkan sekitar 40 hingga 42 kilogram seorang setahun, berbanding 36 hingga 40 kilogram di kawasan luar bandar.
Perubahan gaya hidup turut meningkatkan permintaan terhadap roti, produk bakeri dan makanan berasaskan gandum yang mudah disediakan.
Perang Ribuan Kilometer Jauh Pun Boleh Pengaruhi Harga Tepung Kita
Kebergantungan import menyebabkan Malaysia terdedah kepada perubahan harga gandum dunia, kos penghantaran, kadar pertukaran ringgit dan konflik geopolitik.
Gangguan eksport bijirin dari rantau Laut Hitam pada 2026 menyebabkan pembeli Asia termasuk Malaysia mencari bekalan alternatif dari Australia dan Argentina. Menurut Reuters, Harga gandum Australia yang dibeli ketika gangguan tersebut dilaporkan sekitar AS$315 hingga AS$330 setan, berbanding kargo Laut Hitam sekitar AS$260 hingga AS$280 setan.
Niaga hadapan gandum Chicago turut melonjak kira-kira 35% sejak penghujung Jun ketika ketidaktentuan bekalan meningkat.
Perubahan harga di pasaran antarabangsa akhirnya boleh bergerak sepanjang rantaian makanan daripada pengimport gandum kepada kilang tepung, pengeluar makanan, kedai bakeri, restoran dan akhirnya pengguna.
Ringgit juga memainkan peranan kerana pembelian komoditi antarabangsa lazimnya melibatkan mata wang asing. Ringgit yang lemah boleh meningkatkan kos import dalam nilai tempatan walaupun harga gandum dalam dolar tidak banyak berubah.
Selagi makanan berasaskan tepung terus menjadi sebahagian daripada menu harian rakyat Malaysia, apa yang berlaku di ladang gandum Australia, Kanada atau di laluan perdagangan Laut Hitam tetap boleh memberi kesan kepada harga sekeping roti canai di Malaysia.
