Ramai menganggap Malaysia hanya pernah melalui Krisis Kewangan Asia pada 1997/98. Hakikatnya, negara telah beberapa kali berdepan krisis ekonomi besar yang menguji ketahanan sistem kewangan, pasaran saham, nilai ringgit dan kedudukan fiskal kerajaan.
Walaupun setiap krisis mempunyai punca yang berbeza, Malaysia tidak pernah diisytiharkan bankrap. Sebaliknya, kerajaan bersama Bank Negara Malaysia (BNM) melaksanakan pelbagai dasar luar biasa bagi memastikan ekonomi terus bertahan dan kembali pulih.
1. Krisis Komoditi 1985–1986
Perdana Menteri: Tun Dr. Mahathir Mohamad
Krisis ekonomi pertama yang benar-benar menguji Malaysia berlaku sekitar tahun 1985 hingga 1986 apabila harga komoditi utama dunia seperti getah, timah, minyak sawit dan petroleum merosot dengan mendadak.
Ketika itu, ekonomi Malaysia masih bergantung kepada hasil eksport komoditi, menyebabkan pendapatan kerajaan menyusut dengan ketara.
Akibatnya, ekonomi Malaysia menguncup sekitar 1.0% pada 1985, menjadikannya kemelesetan pertama selepas negara mencapai kemerdekaan. Kadar pengangguran meningkat, banyak syarikat mengurangkan operasi dan keyakinan pelabur turut terjejas.
Bagi mengatasi krisis tersebut, kerajaan pimpinan Tun Dr. Mahathir Mohamad memperkenalkan pelbagai pembaharuan termasuk penswastaan syarikat milik kerajaan, mempercepatkan pembangunan sektor pembuatan dan menarik lebih banyak pelaburan asing.
Langkah ini menjadi titik perubahan yang membantu Malaysia beralih daripada ekonomi berasaskan komoditi kepada ekonomi perindustrian.
2. Krisis Kewangan Asia 1997–1998
Perdana Menteri: Tun Dr. Mahathir Mohamad
Krisis Kewangan Asia merupakan antara episod paling getir dalam sejarah ekonomi negara. Krisis bermula dengan kejatuhan nilai mata wang Thailand sebelum merebak ke seluruh rantau Asia termasuk Malaysia.
Ringgit menjunam daripada sekitar RM2.50 kepada hampir RM4.80 berbanding dolar AS, manakala Bursa Malaysia kehilangan sebahagian besar nilainya dalam tempoh singkat. Banyak syarikat gagal membayar hutang, sektor hartanah merosot dan ekonomi Malaysia menguncup 7.4% pada 1998.
Berbeza dengan negara lain yang mendapatkan bantuan Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF), Malaysia memilih pendekatan sendiri.
Kerajaan memperkenalkan kawalan modal, menetapkan kadar pertukaran ringgit pada RM3.80 bagi setiap dolar AS, menurunkan kadar faedah serta menubuhkan Danaharta dan Danamodal untuk menyelamatkan sektor kewangan. Langkah tersebut membantu ekonomi kembali berkembang bermula tahun berikutnya.
3. Krisis Kewangan Global 2008–2009
Perdana Menteri: Tun Abdullah Ahmad Badawi → Datuk Seri Najib Razak
Krisis kali ini berpunca dari Amerika Syarikat apabila kejatuhan pasaran perumahan mencetuskan keruntuhan beberapa institusi kewangan utama dunia. Walaupun sistem perbankan Malaysia berada dalam keadaan lebih kukuh berbanding 1998, negara tetap menerima tempias kerana permintaan eksport global merosot dengan ketara.
Ekonomi Malaysia menguncup sekitar 1.5% pada 2009, terutamanya akibat kelembapan sektor pembuatan dan perdagangan antarabangsa. Banyak syarikat mengurangkan pengeluaran manakala sektor eksport mengalami tekanan.
Kerajaan bertindak memperkenalkan dua pakej rangsangan ekonomi bernilai berpuluh bilion ringgit bagi menyokong perniagaan, melindungi pekerjaan serta merangsang permintaan domestik melalui projek pembangunan. Langkah tersebut membantu Malaysia kembali mencatat pertumbuhan ekonomi yang kukuh pada tahun 2010.
4. Pandemik COVID-19 (2020)
Perdana Menteri: Tan Sri Muhyiddin Yassin
Pandemik COVID-19 membawa cabaran yang sangat berbeza kerana krisis kali ini bukan berpunca daripada sistem kewangan, sebaliknya akibat penularan wabak yang memaksa ekonomi ditutup hampir sepenuhnya.
Pelaksanaan Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) menyebabkan sektor pelancongan, penerbangan, peruncitan dan perusahaan kecil terjejas teruk. Pada tahun 2020, ekonomi Malaysia menguncup 5.5%, antara penyusutan terbesar dalam sejarah moden negara.
Kerajaan memperkenalkan beberapa pakej rangsangan seperti PRIHATIN, PENJANA dan KITA PRIHATIN yang merangkumi bantuan tunai, subsidi upah, moratorium pinjaman serta pelbagai insentif kepada rakyat dan perniagaan.
Langkah tersebut membantu mengurangkan impak ekonomi sebelum aktiviti perniagaan kembali pulih secara berperingkat.
5. Krisis Inflasi Global 2022–2023
Perdana Menteri: Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob → Datuk Seri Anwar Ibrahim
Selepas dunia keluar daripada pandemik, ekonomi global sekali lagi berdepan cabaran apabila inflasi melonjak akibat gangguan rantaian bekalan, perang Rusia-Ukraine serta kenaikan mendadak harga tenaga dan makanan.
Malaysia turut menerima tempias melalui kenaikan kos sara hidup, penyusutan nilai ringgit dan peningkatan kadar faedah global. Walaupun negara tidak mengalami kemelesetan, kerajaan perlu berdepan tekanan fiskal yang lebih besar untuk mengawal harga barang dan melindungi pengguna.
Bagi mengurangkan kesan tersebut, kerajaan meneruskan subsidi bahan api dan elektrik, menyalurkan bantuan tunai kepada golongan berpendapatan rendah serta memperkukuh pelaburan dalam sektor strategik.
Pada masa sama, Bank Negara Malaysia menaikkan OPR secara berperingkat bagi mengawal tekanan inflasi tanpa menjejaskan momentum pertumbuhan ekonomi.
Sepanjang lebih empat dekad lalu, Malaysia telah melalui pelbagai bentuk krisis ekonomi, daripada kejatuhan harga komoditi, serangan mata wang, krisis kewangan global sehinggalah pandemik dan inflasi dunia.
Setiap krisis memerlukan pendekatan yang berbeza, namun satu perkara kekal sama. Malaysia tidak pernah diisytiharkan bankrap. Sebaliknya, gabungan dasar kerajaan, tindakan Bank Negara Malaysia dan pembaharuan ekonomi berjaya membantu negara keluar daripada setiap episod sukar dan kembali mencatat pertumbuhan.
Nak jumpa kami secara bersemuka? Singgah ke Invest Fair di Mid Valley Exhibition Centre pada 18-19 Julai 2026, di Booth 330, Hall 3. Jangan lepaskan peluang untuk dapatkan merchandise eksklusif Intraday, selagi stok masih ada!
