Hari ini, keluarkan duit RM50 mungkin cuma mengambil masa beberapa minit. Masukkan kad, masukkan PIN, pilih jumlah dan duit keluar.
Tetapi pernahkah rakyat Malaysia terfikir…
Bila sebenarnya kita mula boleh keluarkan duit tanpa perlu beratur di kaunter bank?
Jawapannya mungkin mengejutkan.
ATM pertama Malaysia muncul pada 1981
Malaysia mula mempunyai mesin juruwang automatik atau Automated Teller Machine (ATM) pada tahun 1981.
Bank pertama yang memperkenalkannya ialah Malayan Banking Berhad (Maybank), dengan ATM pertama ditempatkan di cawangan Ampang Park, Kuala Lumpur. Rekod Bank Negara Malaysia menyatakan Maybank melancarkan ATM pertama Malaysia pada 1981, manakala rekod korporat Maybank menyatakan ATM pertama itu dipasang di cawangan Ampang Park pada September tahun tersebut.
Bayangkan kehidupan rakyat Malaysia pada ketika itu.
Tiada aplikasi perbankan.
Tiada telefon pintar.
Tiada DuitNow.
Tiada perbankan internet.
Dan sudah tentu, tiada pilihan untuk membuka aplikasi bank ketika sedang duduk di kedai makan untuk melihat baki akaun.
Kalau mahu berurusan dengan bank, kaunter banklah tempatnya.
Kemunculan ATM mula mengubah keadaan itu.
Daripada beratur di kaunter kepada ambil duit sendiri
ATM membawa satu perubahan yang hari ini mungkin kelihatan kecil, tetapi pada ketika itu sangat besar.
Pelanggan tidak lagi perlu bergantung sepenuhnya kepada juruwang bank untuk membuat pengeluaran tunai.
Mesin boleh melakukan transaksi tertentu secara automatik.
Inilah antara titik awal perubahan perbankan Malaysia daripada sistem yang sangat bergantung kepada manusia kepada sistem yang semakin menggunakan teknologi.
Bank Negara Malaysia sendiri menggambarkan pengenalan ATM pada 1981 sebagai satu perkembangan yang mengubah hubungan antara bank dengan pelanggan.
Tapi ATM pertama dulu tak macam ATM sekarang
Ini bahagian yang mungkin menarik perhatian generasi muda.
ATM pada awal 1980-an belum mempunyai semua fungsi yang kita anggap biasa hari ini.
Sistem ATM ketika itu masih berada pada peringkat awal.
Malah, pada awal perkembangan ATM di Malaysia, sistem setiap bank belum boleh berhubung antara satu sama lain seperti yang kita kenali hari ini.
Kemudian teknologi tersebut berkembang.
Pada 1986, Maybank memperkenalkan Automated Banking Consortium (ABC), yang menghubungkan Maybank dengan Kwong Yik Bank dan Mayban Finance di Malaysia dan Singapura, melibatkan sejumlah 296 ATM.
Daripada satu mesin di Ampang Park…
kepada rangkaian ATM.
Daripada ATM…
kepada internet banking.
Kemudian telefon bimbit.
Dan akhirnya aplikasi perbankan dalam telefon pintar.
Dari ATM ke telefon pintar
Perubahan perbankan Malaysia sebenarnya berlaku secara berperingkat.
1981 : ATM diperkenalkan
⬇️
1986 : rangkaian ATM berkembang
⬇️
2000 : perbankan internet berkembang
⬇️
2000-an : perbankan mudah alih mula berkembang
⬇️
Hari ini : telefon pintar menjadi “cawangan bank” dalam poket kita.
Muzium Bank Negara Malaysia turut merekodkan perkembangan teknologi perbankan ini, termasuk pengenalan ATM pada 1981 dan perkembangan perbankan internet serta mudah alih selepas itu.
Cuba bayangkan kalau ATM tak pernah wujud
Hari ini, ramai rakyat mungkin menganggap ATM sebagai sesuatu yang biasa.
Tetapi bayangkan kalau setiap kali mahu mengeluarkan wang tunai kita masih perlu:
Pergi ke bank.
Ambil nombor.
Beratur.
Tunggu giliran.
Jumpa juruwang.
Kemudian barulah duit dikeluarkan.
Kemunculan ATM secara tidak langsung mengubah budaya perbankan rakyat Malaysia.
Ia bukan sekadar sebuah mesin.
Ia adalah antara teknologi yang membantu menjadikan perkhidmatan bank lebih pantas, lebih mudah dan kurang bergantung kepada waktu operasi kaunter.
45 tahun kemudian, ATM masih ada?
Menariknya, walaupun Malaysia kini semakin bergerak ke arah cashless society, ATM masih belum hilang daripada kehidupan rakyat.
Kita mungkin semakin kerap menggunakan QR, kad debit, e-wallet dan aplikasi perbankan.
Tetapi apabila perlu mendapatkan wang tunai…
kita masih mencari ATM.
Daripada sebuah mesin pertama di Ampang Park pada 1981, teknologi perbankan Malaysia sudah berkembang sehingga hari ini kita boleh memindahkan wang, membayar bil, membeli barang dan mengurus akaun hanya melalui telefon.
Dan semuanya mengingatkan kita kepada satu perkara:
Teknologi yang kita anggap biasa hari ini pernah menjadi sesuatu yang luar biasa.
Sumber: Bank Negara Malaysia Museum and Art Gallery; Maybank.
Fakta menarik: ATM pertama di dunia diperkenalkan oleh Barclays di Enfield, London pada 27 Jun 1967, kira-kira 14 tahun sebelum ATM pertama Malaysia.
