Ketegangan geopolitik di Asia Barat memasuki fasa kritikal selepas Presiden Amerika Syarikat (A.S.) Donald Trump menegaskan bahawa beliau kini berada di ambang membuat keputusan sama ada mahu memeterai perjanjian damai atau “menamatkan terus” regim Iran melalui serangan ketenteraan. Dalam satu temu bual eksklusif bersama Fox News, Trump menyifatkan tindakan menghancurkan keupayaan Tehran sebagai sesuatu yang amat mudah dilaksanakan oleh tentera A.S., tatkala pasaran tenaga antarabangsa terus berwaspada terhadap potensi peningkatan konflik menjelang pilihan raya separuh penggal A.S. pada 3 November.
Kenyataan keras Trump itu hadir seiring dengan ketibaan delegasi pengantara dari Qatar di Tehran bagi menggerakkan usaha diplomatik saat akhir antara Washington dan pihak berkuasa Iran. Usaha damai berkenaan bagaimanapun dibayangi oleh siri serangan peluru berpandu dan dron berterusan oleh militia Houthi ke atas sasaran strategik di Arab Saudi sepanjang hujung minggu, mencetuskan keraguan terhadap keberkesanan saluran rundingan ketika serangan udara terakhir A.S. ke atas wilayah Iran direkodkan pada 1 September lalu.
Dalam pendedahan taktikalnya, Trump secara terbuka menamakan kompleks bawah tanah “Pickaxe Mountain” yang dikaitkan dengan program nuklear Iran sebagai sasaran utama serangan A.S. yang seterusnya. Beliau mendakwa keupayaan pengawasan satelit tentera Amerika mampu mengesan pergerakan di darat secara terperinci dan mengesahkan bahawa tiga tapak nuklear Iran yang lain telah pun musnah sepenuhnya, manakala komando tentera Tehran menegaskan kesiapsiagaan mereka untuk melancarkan serangan balas ketenteraan sekiranya kemudahan mereka digempur.
Pertikaian strategik turut memuncak di Selat Hormuz apabila Trump menegaskan bahawa tentera A.S. kini menguasai sepenuhnya laluan maritim itu susulan pemulihan aliran eksport minyak mentah ke paras sebelum perang. Dakwaan tersebut bagaimanapun disangkal oleh Tehran tatkala Ketua Tentera Laut Pengawal Revolusi Iran (IRGC), Ali Ozmaei, memberi amaran bahawa pasukannya hanya menunggu masa untuk menenggelamkan kapal perang Amerika.
Di peringkat diplomasi serantau, barisan pegawai kanan dari Arab Saudi, Turkiye, dan Pakistan memulakan mesyuarat tergempar bersama kepimpinan Iran di Tehran pada Isnin di bawah kerangka Perjanjian Pertahanan Bersama Makkah yang dimeterai Ogos lalu. Pertemuan pertama pakatan tiga negara ini diadakan bagi meredakan ancaman keselamatan serantau selepas fasiliti Saudi Aramco dan lapangan terbang Riyadh dibedil, yang sebelum ini telah memaksa Riyadh menangguhkan persidangan ekonomi berprofil tinggi, Inisiatif Pelaburan Masa Depan (FII), ke tahun 2027.
