Pasaran tenaga global kini berada dalam fasa perubahan besar selepas United Arab Emirates secara rasmi keluar daripada Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC) berkuat kuasa 1 Mei 2026.
OPEC merupakan organisasi yang menghimpunkan negara-negara pengeluar minyak utama dunia dengan tujuan mengawal bekalan bagi menstabilkan harga. Kuasa utama OPEC terletak pada sistem kuota pengeluaran, di mana setiap negara ahli dihadkan jumlah output bagi mengelakkan lebihan bekalan yang boleh menekan harga minyak. Dalam beberapa dekad, strategi ini berjaya menjadikan OPEC sebagai pemain dominan dalam menentukan arah harga minyak global.
Namun, ketegangan dalaman berkaitan kuota pengeluaran menjadi punca utama UAE mengambil keputusan untuk keluar. Negara itu memiliki kapasiti pengeluaran yang tinggi, sekitar 4.5 juta tong sehari, tetapi sebelum ini terikat dengan had pengeluaran lebih rendah.
Menteri Tenaga UAE, Suhail Al Mazrouei menyifatkan langkah ini sebagai keperluan strategik untuk mendapatkan fleksibiliti penuh dalam perancangan tenaga jangka panjang, khususnya bagi memaksimumkan pulangan daripada pelaburan besar dalam sektor minyak.
UAE Sasar 5 Juta Tong Sehari Menjelang 2027
Kelebihan utama kepada UAE selepas keluar OPEC adalah kebebasan untuk meningkatkan pengeluaran tanpa sekatan kuota. Dengan pengeluaran semasa sekitar 3.6 juta tong sehari dan kapasiti mencecah 4.5 juta tong, negara itu mempunyai ruang besar untuk menambah bekalan ke pasaran global. Ini memberi kelebihan kompetitif kepada UAE berbanding negara OPEC lain yang masih terikat dengan perjanjian pengeluaran.
Negara itu juga merancang untuk meningkatkan kapasiti kepada 5 juta tong sehari menjelang 2027.
Dari sudut impak, pengunduran UAE dilihat boleh melemahkan keupayaan OPEC untuk mengawal pasaran. Sebagai antara pengeluar terbesar yang menyumbang kira-kira 13% daripada output OPEC sebelum ini, ketiadaan UAE mengurangkan kekuatan koordinasi kumpulan tersebut. Lebih penting, UAE juga memegang sebahagian besar kapasiti lebihan (spare capacity), yang kini boleh digunakan secara bebas dan berpotensi mencetuskan lebihan bekalan dalam jangka sederhana.
OPEC+ Teruskan Kenaikkan Pengeluaran
Bagi mengimbangi situasi ini, OPEC+ dilaporkan merancang untuk meneruskan kenaikan pengeluaran secara sederhana sekitar 188,000 tong sehari bagi bulan Jun. Langkah ini menunjukkan pendekatan “business as usual”, di mana negara anggota lain cuba mengekalkan kestabilan pasaran walaupun tanpa penyertaan UAE. Namun, peningkatan kecil ini dilihat tidak cukup untuk menandingi potensi tambahan bekalan daripada UAE jika negara itu meningkatkan pengeluaran secara agresif.
Melihat ke hadapan, hala tuju harga minyak bergantung kepada dua faktor utama iaitu bekalan sebenar dan risiko geopolitik. Jika UAE mula meningkatkan pengeluaran secara berperingkat dan tiada gangguan besar pada laluan bekalan seperti Selat Hormuz, harga minyak berpotensi mengalami tekanan menurun dalam jangka sederhana. Sebaliknya, jika konflik di Timur Tengah terus memuncak dan menjejaskan aliran bekalan, harga minyak boleh melonjak walaupun terdapat lebihan kapasiti dari UAE.
Walaupun kesan jangka pendek mungkin terhad, potensi peningkatan bekalan dalam jangka sederhana boleh menjadi faktor utama yang menentukan arah harga minyak. Dalam keadaan ini, pasaran kini memberi tumpuan kepada sejauh mana UAE akan menggunakan kebebasan barunya, dan sama ada OPEC masih mampu mengekalkan pengaruhnya dalam mengawal pasaran tenaga dunia.
