Korang perasan tak, kebelakangan ini berita mengenai gempa bumi di Semenanjung Malaysia semakin mendapat perhatian?
Bila sebut sahaja gempa bumi di Malaysia, ramai mungkin terus teringat Sabah kerana negeri itu lebih sinonim dengan aktiviti seismik.
Tapi sebenarnya, Semenanjung juga mempunyai rekod gempa bumi tempatan dan beberapa kejadian berlaku di kawasan yang mungkin tidak disangka-sangka. Jadi, adakah gempa bumi di Semenanjung semakin kerap atau ini sekadar kebetulan?
Daripada Segamat, Johor hingga Temenggor, Perak, beberapa kejadian gempa bumi telah direkodkan dalam tempoh 2025 hingga 2026.
24 Ogos 2025: Gempa Utama Menggegarkan Segamat
- Siri kejadian di Segamat bermula pada 24 Ogos 2025 apabila gempa bermagnitud 4.1 berlaku pada pukul 6.13 pagi, kira-kira 5 kilometer di barat Segamat pada kedalaman 10 kilometer.
- Gegaran dirasai di beberapa kawasan di Johor, selain Melaka, Negeri Sembilan dan selatan Pahang.
24 Ogos 2025: Gegaran Kedua Berlaku Beberapa Jam Kemudian
- Belum sempat keadaan reda, satu lagi gempa bermagnitud 2.8 direkodkan pada pukul 9 pagi, kira-kira tiga jam selepas gempa utama.
- Pusat gempa terletak sekitar 28 kilometer barat laut Kluang, berhampiran kawasan Yong Peng. Kejadian ini dianggap sebagai gempa susulan dan turut dikaitkan dengan Zon Sesar Mersing.
27 Ogos 2025: Gempa Susulan Ketiga
- Tiga hari kemudian, pada 27 Ogos, aktiviti seismik masih berterusan apabila gempa bermagnitud 3.2 berlaku pada pukul 8.59 pagi.
- Pusat gempa berada kira-kira 18 kilometer di selatan Segamat, pada kedalaman 10 kilometer.
28 Ogos 2025: Gempa Susulan Keempat
- Pada 28 Ogos, satu lagi gempa bermagnitud 2.5 berlaku pada pukul 7.56 malam, kira-kira 13 kilometer di utara Segamat.
- Gegaran turut dirasai di beberapa kawasan sekitar Johor.
29 Ogos 2025: Gegaran 3.4
- Keesokan harinya, 29 Ogos, gempa bermagnitud 3.4 pula direkodkan pada pukul 4.24 pagi, kira-kira 22 kilometer di timur laut Segamat.
- Ini merupakan satu lagi gempa susulan dalam siri kejadian yang berlaku di kawasan tersebut.
30 Ogos 2025: Siri Gegaran Berterusan
- Pada 30 Ogos, satu lagi gempa bermagnitud 2.7 berlaku pada pukul 7.29 pagi, dengan pusat gempa hanya kira-kira 2 kilometer di barat laut Segamat.
28 Ogos 2026: Temenggor, Perak Pula Bergegar
- Hampir setahun selepas siri gempa di Segamat, Temenggor, Gerik, Perak pula merekodkan gempa bumi bermagnitud 3.4 pada 28 Ogos 2026, tepat pada pukul 12.06 pagi.
- Gempa berlaku pada kedalaman 10 kilometer dan pusatnya terletak kira-kira 9 kilometer timur laut Hulu Perak. Gegaran dirasai di sekitar Gerik.
Apa pula kenyataan dari MET?
MET Malaysia menjelaskan bahawa Semenanjung Malaysia seperti Bukit Tinggi, Jerantut, Temenggor dan Kuala Pilah memang pernah mengalami gempa bumi tempatan.
Menurut MET, kejadian ini berkait dengan kewujudan gelinciran atau garis sesar aktif di Semenanjung.
Apa maksudnya? Garis sesar ialah rekahan atau zon rekahan pada batuan bumi yang boleh mengalami pergerakan antara dua blok batuan.
Apabila berlaku pergerakan secara tiba-tiba di sepanjang sesar, tenaga yang terkumpul boleh dilepaskan dalam bentuk gelombang seismik dan menyebabkan gegaran di permukaan.
MET Malaysia turut membezakan antara gempa bumi tempatan dan gegaran daripada gempa yang berlaku di luar Malaysia.
Sebagai contoh, gegaran yang dirasai di pantai barat Semenanjung boleh berpunca daripada gempa besar yang berpusat di Sumatera atau Laut Andaman.
Sebaliknya, gempa di kawasan seperti Bukit Tinggi, Jerantut, Temenggor dan Kuala Pilah dikaitkan dengan aktiviti sesar di Semenanjung itu sendiri.
Adakah Semenanjung Semakin Aktif?
- Walaupun beberapa kejadian berlaku dalam tempoh yang agak rapat, ia belum cukup untuk membuktikan bahawa seluruh Semenanjung kini mengalami peningkatan gempa bumi secara luar biasa.
- Apa yang jelas, gempa bumi tempatan memang boleh berlaku di Semenanjung dan aktiviti sesar merupakan antara faktor yang perlu dipantau.
- Rekod seismologi jangka panjang penting untuk menentukan sama ada benar-benar wujud perubahan terhadap corak dan kekerapan gempa bumi.
