Hubungan Malaysia–Iran bukan terbentuk secara kebetulan, tetapi lahir daripada keputusan strategik ketika dunia berada dalam krisis.
Pada tahun 1988, di penghujung Perang Iran-Iraq, Iran berdepan sekatan kewangan dan tekanan ekonomi yang serius. Sistem perbankan antarabangsa tidak berfungsi untuk negara yang sedang berperang, menyebabkan transaksi perdagangan hampir mustahil dilakukan.
Dalam situasi ini, Malaysia mengambil pendekatan luar norma. Melalui Bank Negara Malaysia, rundingan terus dilakukan dengan Central Bank of Iran untuk membina mekanisme pembayaran alternatif tanpa bergantung kepada bank Barat.
Struktur yang dipersetujui membolehkan Iran mengimport minyak sawit tanpa bayaran awal, dengan bank pusat Iran bertindak sebagai penjamin penuh. Risiko perdagangan dikawal melalui jaminan negara ke negara.
Perjanjian bilateral yang dimeterai pada Ogos 1988 membuka laluan perdagangan ketika sistem global gagal berfungsi.
Malaysia mengeksport minyak sawit, Iran membalas dengan petroleum. Hubungan ini membentuk asas kepercayaan jangka panjang antara dua negara.
Iran Tidak Lupa Sejarah
Memasuki tahun 2026, dunia menyaksikan ketegangan di laluan strategik Selat Hormuz, yang mengendalikan kira-kira 20% aliran minyak global.
Konflik melibatkan Iran menyebabkan sekatan laluan kepada beberapa negara, sekali gus mengganggu rantaian bekalan tenaga dunia.
Dalam perkembangan terkini, kerajaan Malaysia mengesahkan bahawa Iran membenarkan kapal Malaysia melalui Selat Hormuz selepas rundingan peringkat tinggi.
Lebih penting, dalam kenyataan diplomatik pihak Iran, ditegaskan bahawa hubungan dengan Malaysia bukan sekadar kepentingan semasa, tetapi berasaskan sejarah.
Pendirian rasmi Iran menyatakan bahawa negara itu tidak pernah melupakan sokongan Malaysia ketika saat-saat sukar dahulu, dan hubungan tersebut terus dihargai dalam membuat keputusan hari ini.
Pada masa yang sama, Menteri Luar Iran menegaskan bahawa Selat Hormuz tidak ditutup sepenuhnya, sebaliknya hanya disekat kepada pihak yang dianggap musuh, manakala negara lain masih dibenarkan melalui laluan tersebut.
Keputusan memberi laluan kepada kapal Malaysia mencerminkan realiti geopolitik moden.
Akses bukan sekadar ditentukan oleh kuasa ekonomi atau ketenteraan, tetapi oleh sejarah hubungan dan kepercayaan.
Tindakan Malaysia pada tahun 1988 bukan sekadar keputusan ekonomi, tetapi pelaburan diplomatik jangka panjang.
Dalam krisis global hari ini, sejarah tersebut kembali memberi nilai strategik membuktikan bahawa dalam dunia yang tidak stabil, siapa yang pernah membantu akan sentiasa diingati.
