April 2026, Afghanistan secara rasmi telah menghapuskan sistem perbankan berasaskan faedah dan beralih sepenuhnya kepada model perbankan Islam. Langkah ini dikawal selia oleh Da Afghanistan Bank (DAB) yang mewajibkan semua institusi kewangan mematuhi prinsip Syariah, termasuk larangan penuh terhadap Riba.
Perubahan ini menandakan penamatan sistem perbankan konvensional di negara tersebut, sekali gus menjadikan Afghanistan antara negara yang melaksanakan model kewangan Islam secara menyeluruh dalam sektor perbankannya.
Peralihan Menyeluruh Sistem Perbankan
Semua bank perdagangan kini telah menukar operasi mereka kepada model patuh Syariah. Antara institusi utama seperti New Kabul Bank turut melaksanakan perubahan ini sepenuhnya.
Dalam sistem baharu ini, konsep faedah tetap tidak lagi digunakan. Sebaliknya, bank dan pelanggan berkongsi risiko serta keuntungan dalam setiap transaksi kewangan. Ini berbeza dengan sistem konvensional yang menjamin pulangan tetap melalui kadar faedah.
Produk Perbankan Berasaskan Syariah
Perkhidmatan kewangan di Afghanistan kini tertumpu kepada beberapa instrumen utama:
Akaun semasa menggunakan konsep Qard, di mana simpanan tidak memberikan pulangan tetapi dijamin keselamatannya.
Akaun simpanan pula menggunakan konsep Mudaraba, iaitu pelanggan berkongsi keuntungan dengan bank berdasarkan prestasi pelaburan.
Bagi pembiayaan, bank menggunakan kaedah seperti Murabaha, di mana bank membeli aset dan menjual semula kepada pelanggan dengan margin keuntungan yang dipersetujui.
Pendekatan ini menekankan keadilan dan perkongsian risiko, berbanding sistem faedah yang menetapkan pulangan tanpa mengambil kira prestasi sebenar ekonomi.
Larangan Riba Dikuatkuasakan Sepenuhnya
Dalam kerangka baharu ini, sebarang bentuk pemberian atau penerimaan faedah adalah dilarang sama sekali. Ini termasuk pinjaman konvensional dan produk kewangan yang sebelum ini bergantung kepada kadar faedah tetap.
Langkah ini sejajar dengan prinsip asas kewangan Islam yang menolak unsur eksploitasi dan menekankan transaksi berasaskan aset sebenar.
Walaupun peralihan ini dilihat sebagai langkah besar, sektor perbankan Afghanistan masih berdepan beberapa cabaran utama.
Antara isu paling kritikal ialah kesukaran dalam transaksi pembayaran antarabangsa. Sistem kewangan global yang masih didominasi model konvensional menyukarkan integrasi bank Afghanistan ke dalam rangkaian global.
Selain itu, masalah kecairan turut menjadi cabaran apabila akses kepada dana luar adalah terhad. Ini menekan keupayaan bank untuk menyediakan pembiayaan dan mengekalkan kestabilan operasi.
